Veelgestelde vragen

Gepubliceerd: 31-10-2019

Het college van B&W presenteerde onlangs zijn plannen voor de volgende jaren, vastgelegd in de Begroting 2020. Op 6 november neemt de gemeenteraad hier een besluit over. De voorstellen van burgemeester en wethouders riepen afgelopen weken vragen op bij inwoners. Wij gaan in op enkele van die vragen.

Waarom zit de gemeente (opnieuw) in zwaar weer?

De gemeente heeft te maken met veel uitgaven, terwijl er onvoldoende inkomsten tegenover staan. Vooral het zogeheten sociaal domein (zorg, welzijn en werk) kost de gemeente veel én steeds meer geld. Alle gemeente hebben hier mee te maken, maar Haaksbergen heeft in tegenstelling tot veel andere gemeenten niet genoeg spek op de botten. De financiële reserve om tegenvallers op te vangen is onvoldoende.

Bij het aantreden van dit college had Haaksbergen nog een financiële reserve ofwel spaarrekening van 2,5 miljoen. Hoe kan dit geld nu al ‘op’ zijn?

Dat geld had de gemeente vooral nodig om zorg te kunnen blijven leveren en in tweede instantie voor inhuur van medewerkers om gemeentelijke taken te blijven uitvoeren. Helaas zijn de mogelijkheden voor het college om op korte termijn te bezuinigen en extra inkomsten binnen te halen beperkt. In de vorige collegeperiode ís er al veel bezuinigd. Maar inmiddels is bijna alle ‘lucht’ eruit. Tegelijkertijd heeft dit college weinig mogelijkheden meer om geld binnen te halen. Dat is de afgelopen jaren al gebeurd met onder meer de verkoop van aandelen van Vitens. Door die eenmalige meevallers in de vorige collegeperiode kon de algemene reserve (de spaarrekening) omhoog. Dit was jammer genoeg geen structurele verbetering van de gemeentelijke financiën.

Een paar jaar terug stond de gemeente onder financieel toezicht. Nu dreigt opnieuw toezicht door de provincie. Wat betekent dat?

Dat betekent dat de gemeenteraad aan de slag moet om er financieel weer bovenop te komen en dat de provincie meekijkt. Sterker nog, voordat nieuwe plannen uitgevoerd mogen worden, moet de provincie toestemming geven. Een aantal jaren geleden stond de gemeente ook onder financieel toezicht. De provincie heeft de gemeente toen geholpen om Haaksbergen weer financieel gezond te maken. Hoewel inkomsten en uitgaven op een gegeven moment weer in balans waren, was de gemeente nog niet voldoende aangesterkt om grote tegenvallers (denk aan de huidige hoge zorgkosten) op te vangen. Inmiddels heeft de provincie laten weten dat er opnieuw een reële kans is op financieel toezicht. Toezicht van de provincie kan de gemeente helpen om nu duurzaam orde op zaken te stellen.

Zo’n 40 procent van het geld van de gemeente gaat naar zorg, welzijn en werk. Hoe kan het dat daar zo veel geld naar toe moet?

De gemeente heeft komend jaar ongeveer 57 miljoen euro te besteden. Daarvan gaat liefst 24 miljoen naar zorg, welzijn en werk. Het aantal inwoners dat een beroep doet op allerlei gemeentelijke regelingen groeit met de jaren. Dat komt onder meer omdat er steeds meer ouderen komen, die vaak langer thuis blijven wonen en veel zorg nodig hebben. Een andere factor van betekenis zijn de hoge en steeds verder stijgende kosten voor jeugdzorg door bijvoorbeeld zwaardere zorgtrajecten en hogere kosten van aanbieders van zorg. Kortom, er is steeds meer geld nodig voor zorg, welzijn en werk. Het geld dat gemeenten hiervoor van de landelijke overheid krijgen is niet genoeg.

Blijft de zorg die nodig is wel beschikbaar?

Absoluut! De gemeente vindt dat inwoners de zorg moeten kunnen krijgen die ze nodig hebben. Maar vindt óók dat de kosten in de hand moeten worden gehouden. Dat gaat de gemeente doen aan de hand van een aantal projecten, zoals een centrale was- en strijkservice (in plaats van bij de mensen thuis) en meer dagvoorzieningen in Haaksbergen (in plaats van verder weg).

Het college stelt een flinke OZB-verhoging voor. Waarom is deze zo hoog?

Verhoging van de OZB is een van de weinige mogelijkheden voor een gemeente om op korte termijn de inkomsten te verhogen. Het is een impopulaire maatregel die het voorstelt. Deze zorgt er voor dat allerlei voorzieningen kunnen blijven bestaan. Denk aan het zwembad, bibliotheek, theater, schoolgebouwen, goede sportaccommodaties of (jeugd)zorg.

De gemeente Haaksbergen heeft niet veel mogelijkheden om de inkomsten op korte termijn structureel te verhogen en de uitgaven te beperken. Er is namelijk de afgelopen jaren al veel bezuinigd. Ook de komende tijd gaat de gemeente bezuinigen waar het kan. Maar de gemeente ontkomt - net als veel andere gemeenten - niet aan een OZB-verhoging. Inkomsten en uitgaven moeten namelijk ook voor de langere termijn weer in balans komen.

Kunnen er niet een paar ambtenaren weg?

Dat is niet verstandig. Een paar jaar geleden is er al flink bezuinigd op personeel. De gemeentelijke organisatie kromp toen behoorlijk (met 14 procent), terwijl de gemeentelijke taken bijna allemaal bleven. Gevolg was dat er weer tijdelijk personeel ingehuurd moest worden om die taken tóch uit te voeren. En personeel van buiten inhuren is altijd duurder. Het college vindt dat de ambtelijke organisatie weer op orde gebracht moet worden, zodat inhuur niet meer of veel minder nodig is. Natúúrlijk kijkt B&W daarbij ook naar wat er in de toekomst al dan niet van de gemeentelijke organisatie wordt gevraagd. Daarnaast wil het college zo efficiënt mogelijk werken. Daarvoor wordt onder meer samenwerking met andere gemeenten onderzocht.

Haaksbergen heeft geen geld, maar er kan toch een nieuw Assink komen?

De gemeenteraad heeft enkele maanden geleden burgemeester en wethouders de heldere opdracht gegeven om in de begroting geld op te nemen voor nieuwbouw van Het Assink lyceum. Dat heeft het college gedaan: vanaf 2023 maakt de gemeente veertig jaar lang ongeveer een half miljoen euro vrij voor een nieuw schoolgebouw. Dat is veel geld. Zeker in de huidige omstandigheden. Tegelijkertijd is de gemeente verplicht te zorgen voor passende schoolgebouwen. Gemeenten krijgen daarvoor jaarlijks geld van het Rijk, maar mogen zelf bepalen waaraan dat wordt besteed. De afgelopen jaren is dat geld voor een deel gebruikt voor andere doeleinden. Als de gemeente onder financieel toezicht van de provincie komt, dan krijgt de provincie een stevige vinger in de pap.

Gemeentehuis

Meer nieuws

  • Publieksbalie gesloten

    28-11-2019

    Op donderdag 5 december is de balie van publiekszaken gesloten....

  • WOZ-waarde

    28-11-2019

    Zelf uw WOZ-waarde controleren is nu mogelijk tot maandag 9 december....

  • 75 jaar vrijheid

    28-11-2019

    Comité 75 jaar vrijheid presenteert uitgebreid jubileumprogramma....

Nieuws overzicht